Monte da Raposinha: waar Alentejo verrassend elegant wordt

Monte da Raposinha is een kleinschalig, familiedomein in Montargil, in het district Portalegre in het noorden van de Alentejo. Het domein combineert biologische wijnbouw, handmatige oogst en afzonderlijke vinificatie van de druivenrassen met een terroir dat duidelijk wordt beïnvloed door de nabijgelegen stuwdam van Montargil. Daardoor onderscheiden de wijnen zich binnen de warme Alentejo door hun relatief frisse, elegante stijl.

Het wijnhuis

Ligging en omvang

Monte da Raposinha ligt ongeveer 500 meter stroomafwaarts van de Barragem de Montargil. Het familiebezit beslaat circa 150 hectare, waarvan ongeveer 15 hectare is beplant met wijngaarden. De nabijheid van het water heeft een merkbare invloed op het microklimaat: de luchtvochtigheid is hoger en de temperaturen worden enigszins gematigd.

Dat is belangrijk in een regio waar zomerse hitte en droogte normaal gesproken tot zeer rijpe, alcoholrijke wijnen kunnen leiden. De ligging helpt de druiven langer frisheid te behouden en geeft de wijnen een elegantere balans tussen rijp fruit, zuren en alcohol.

Familie en naam

De naam Raposinha betekent “kleine vos”. Het was de koosnaam die Rosário Ataïde als kind van haar vader kreeg. De naam van het domein is daarmee zowel een familietraditie als een eerbetoon aan de vader en de familiegeschiedenis.

De huidige leiding ligt bij de volgende generatie. João Nuno Ataïde, een van de drie kinderen van eigenares Rosário Ataïde en haar echtgenoot Nuno Ataïde, is betrokken bij het beheer en de wijnproductie. Hij werkt samen met wijnmaakster Paula Bragança Ataïde. Het domein produceert ongeveer 120.000 flessen per jaar.

Wijnfilosofie

Monte da Raposinha profileert zich als onderdeel van een nieuwe generatie Alentejo-producenten: traditie wordt gecombineerd met aandacht voor natuur, biodiversiteit en een precieze, moderne wijnbereiding.

De belangrijkste uitgangspunten zijn:

• De volledige wijngaard is biologisch gecertificeerd.
• De druiven worden met de hand geoogst.
• Druiven worden bij binnenkomst geselecteerd.
• Verschillende rassen worden afzonderlijk verwerkt.
• De wijnmaker probeert de eigen identiteit van elk druivenras te bewaren.
• De invloed van het lokale terroir en het koelere microklimaat rond de stuwdam moet herkenbaar blijven. Dit verklaart waarom niet alle Monte da Raposinha-wijnen zwaar, zoet of overdreven houtgedomineerd zijn. Ook in warme jaargangen zoekt het huis naar frisheid, precisie en drinkbaarheid.

De wijnstreek Alentejo

Alentejo is een uitgestrekte wijnregio in het zuiden en midden van Portugal. Het gebied beslaat bijna een derde van het Portugese vasteland en bestaat grotendeels uit glooiende vlakten, open landschappen, kurkeiken, olijfgaarden en landbouwgrond. De wijnregio is verdeeld in acht subregio’s.

Monte da Raposinha ligt in Portalegre, een van de meest noordelijke en onderscheidende subregio’s. De officiële regionale informatie beschrijft Portalegre als een gebied met veel graniet, invloed van de Serra de São Mamede en een relatief koeler microklimaat. Dat levert wijnen op met meer frisheid en complexiteit dan de warmere zuidelijke delen van Alentejo.

Klimaat

Mediterraan en continentaal

Alentejo heeft een overwegend mediterraan klimaat met een sterke continentale invloed:

• Lange, warme en droge zomers.
• Korte, relatief milde maar nattere winters.
• Weinig neerslag tijdens het groeiseizoen.
• Grote verschillen tussen dag- en nachttemperatuur.
• Veel zonuren.
• Regelmatig zeer hoge zomertemperaturen.

De warmte zorgt voor rijpe druiven met veel kleur, aroma en fruitconcentratie. De continentale invloed kan tegelijk voor koele nachten zorgen, vooral in hoger gelegen of noordelijke gebieden. Die afkoeling helpt de zuren beter te bewaren.

Het microklimaat van Montargil

De ligging bij de stuwdam is een van de belangrijkste bijzonderheden van Monte da Raposinha. De dam verhoogt de lokale luchtvochtigheid en verlaagt de temperatuur enigszins. De officiële technische fiche van Raposinha Red 2023 vermeldt dat de dam op ongeveer 500 meter afstand ligt en de luchtvochtigheid verhoogt en de temperaturen verlaagt.

In wijntermen betekent dat mogelijk:

• Langzamere rijping.
• Behoud van natuurlijke zuren.
• Minder snel verlies van aroma’s.
• Een betere balans tussen suiker, alcohol en frisheid.
• Meer elegantie in rode en witte wijnen.

De invloed moet niet overdreven worden: het blijft een warm, zonnig gebied. Maar in combinatie met biologische wijngaardzorg en het tijdstip van oogsten kan het verschil duidelijk merkbaar zijn.

Terroir en bodems

Alentejo heeft geen uniforme bodem. De regio kent onder meer:

• Graniet.
• Leisteen.
• Kleigronden.
• Kalksteen.
• Marmer.
• Zandige bodems.

De officiële informatie over de regio benadrukt juist deze grote bodemdiversiteit.

Voor Portalegre is vooral graniet belangrijk. Granietrijke bodems zijn meestal arm en goed gedraineerd. De wijnstok moet er relatief diep wortelen op zoek naar water en voedingsstoffen. Dat kan leiden tot lagere opbrengsten, kleinere bessen en meer concentratie.

In de omgeving van Montargil spelen daarnaast lokale verschillen een rol. De exacte wijngaardbodem van iedere Monte da Raposinha-cuvée wordt niet voor alle wijnen volledig openbaar beschreven. Daarom is het beter niet te beweren dat elke fles rechtstreeks een uitgesproken graniet- of leisteenprofiel heeft. Wel is duidelijk dat de combinatie van noordelijke ligging, waterinvloed, warme dagen en biologische wijngaardzorg een belangrijke rol speelt.

Druivenrassen van Alentejo

Alentejo staat bekend om blends. Wijnmakers combineren verschillende inheemsePortugese druivenrassen om rijp fruit, structuur, kleur, zuren en aromatische complexiteit in balans te brengen.

Rode druiven

Aragonez (is in Alentejo de Portugese naam voor Tempranillo, bekend uit Spanje), Trincadeira, Alicante Bouschet, Touriga Nacional, Alfrocheiro, Castelão en Syrah. Syrah is geen oorspronkelijk Portugese druif, maar doet het goed in warme delen van Portugal.

Witte druiven

Antão Vaz, dit is waarschijnlijk de bekendste witte druif van Alentejo. Zij is goed aangepast aan warmte en droogte. En verder Arinto, Roupeiro, Fernão Pires en verschillende Internationale rassen, zoals Chardonnay, Verdelho, Viognier, Cabernet Sauvignon en Syrah. Toch blijft de identiteit van Alentejo vooral verbonden met de Portugese druivenrassen.

Monte da Raposinha in stijl

De wijnen van Monte da Raposinha laten goed zien hoe Alentejo aan het veranderen is. Traditioneel wordt Alentejo vaak geassocieerd met rijpe, volle en soms warme rode wijn. Monte da Raposinha zoekt daarnaast naar:

• Frisheid.
• Transparantie van het druivenras.
• Minder overmatige houtinvloed.
• Elegant fruit.
• Gastronomische inzetbaarheid.
• Een herkenbare plaatsgebonden stijl.

Bij de Monte da Raposinha Tinto geven we je graag de recepten van: Proeverij voorgerechten Oogst van het Seizoen. 

Dit voorgerecht is een proeverij van vier verschillende voorgerechten met ingrediënten uit het seizoen.
• Bietencarpaccio met geitenkaas en walnoten
• Paddenstoelenragout in bladerdeegbakje
• Vijgen met blauwe kaas, walnoten, honing en parmaham
• Pompoensoepje.

Leuk om op een schaal op tafel te zetten om met elkaar van te delen en te genieten!

Terug naar de pagina > klik hier.